Autonomiczny układ nerwowy (AUN) kontroluje mimowolne funkcje organizmu, w tym rytm serca, oddychanie i trawienie.
Dwie gałęzie AUN:
Układ współczulny („walcz lub uciekaj”):
- Aktywowany w stresie, w sytuacji zagrożenia lub podczas wysiłku fizycznego
- Zwiększa częstość akcji serca
- Zmniejsza zmienność rytmu serca
- Przygotowuje organizm do działania
Układ przywspółczulny („odpoczywaj i trawij”):
- Aktywowany podczas odpoczynku i relaksacji
- Zmniejsza częstość akcji serca
- Zwiększa zmienność rytmu serca
- Sprzyja regeneracji i odpoczynkowi
Równowaga AUN:
- Zdrowy organizm utrzymuje dynamiczną równowagę między układem współczulnym a przywspółczulnym.
- Analiza HRV umożliwia ocenę tej równowagi.
- Zaburzenie równowagi może wskazywać na stres, zmęczenie lub chorobę.